原住民族文化知識網

:::
現在位置首頁 > 主題分類 > 樂器歌謠 > 雅美族 (Yami) > 歌謠賞析
  • 友善列印
  • 回上一頁

歌謠賞析

歌謠賞析

蘭嶼拼板舟大船下水禮歌介紹

2004椰油部落大船下水禮歌(採集:呂鈺秀教授;翻譯:郭健平;文字提供:林建享)

客人syapen godan(syapen manbing)唱0.11.54-0.15.58
imo wa pina zaka ni lalaga nam, akma kapa i mania do anit
ta no kaatawan da meyraiyo nam, maoris ka do nanadan mo wa evek
kajiya zigata na meynananad, mingniw so meyeza saliliyan
so meyda ikawanan do aarang, mamatokad no maveyei lalitan,
iciyakma ney kakapan no zazawan, do tomina lawatawan na among no ziyong

詞意:希望新船在出航時像老鷹一般抓獲很多飛魚,在它划向各處崖角時,能夠平穩,能夠滿載,回航時用活的石頭(比喻船能夠長新)去當成固定船的石頭,並用橫架來曬飛魚。

主人唱0.16.37-0.20.12 回禮
tana mina matareka kadwan rakorako o aniyanig ko sira, komazakazazap
so zazasagan, tominingi do inaorod namen,
mangey kapa do panonojiya tao a tominoyotoyon so nilalagan
oya takamo paciciyalaokawan, tabo o ngaran na mavaevaeta, piney
rongo do teyrala nowa arang a, jinamen pina niloi so kalalaw

詞意:如果你不是我們的親戚,它對它有非常多的歉意,它祝福它能夠長壽,這麼老了還(尋找踏板,比喻走路很慢,因為很老了)走到我們家來,因為我們沒有非常多的落成(落成不是很隆重)因此不會傳到別的部落,因此你會跟我們一樣,喪失顏面,因為它都停在灘頭後面。

客人唱0.21.33-0.25.55 (syapen mazonos)
jina panadnaji so kanigan ta, jikowa pina poau no yat mo
maoyong a ngazab no nilalagan, akma key cinkenana maenaen
pinamosamoz mo sowarilos am, minamong do vaza no avat na
ano ka atawan da mirayon, miniyow so meyeza sosoowen
monani panlag o raron

詞意:我覺得很過意不去,因為我沒有幫忙完成這艘船,我盼望這艘船像被輔助的一般在海上平穩,捕撈很多飛魚歸航。

主人回唱0.26.36-0.30.37
akmakapa i yaliyalipasalo, wa mina toko ogtowana somamorang, kawalam
ko do saad no vaei namen, meypanokonokow ka do karawana
tominoyotoyon so nilalagan do kasikep na malainow no among
jimo manciyan pa o pangnan no, mazanod do binliet nilalagan na
bekena sikep na no pangnan namen ta, oya da pina zapaz da aed no
ovey ya, oya da ramoramonan do ilaod, ya namen pinosok so nilalagan

詞意:你出現在我家我覺得很訝異,希望你能健康長壽,你不要讚頌我們落成所殺的豬,因為這不是我們自己養(不是自己的漁鉤釣的)的,而是孩子從臺灣買回來頌讚十人大船的禮物(漁鉤隱喻釣到大魚,此處指豬)。

客人唱0.33.53-0.35.13(漁人村親家公)
akma sira i pina ngato wa vilada, sira oveya matened doavatna
oya da piney vaevaey o, jimaka vaon do nilalagan, ta katona saon
na ngosokan do aaranga, ano ka atawan niyo wa mirayo nam
siciya sagaz do bintanga zazaginit, mangey niyo na ikawanan do arang
sinmowen da no inozong da zaka(0.37.39-0.37.44聽不清楚)
ipangawaok so aaapen

詞意:我祝福這新建造的船的每一個槳位的團員,希望他們向升起的帆一樣(隱喻步步高升,長壽),此祭典不是很隆重,沒有芋頭,盼望出海時能捕獲很多飛魚,讓別人用串串瑪瑙迎接,用瑪瑙串遙祭各式各樣...

主人回唱0.35.54-0.41.50
oyako nizongo no kataotao, rakorako o aniyanig ko sira, komaro do
sesdepan no vaey da, yamapey kaviyaviyas so kolit,
akma kapa i yaliyalipasalow do. tominoyotoyon so nilalagan
ano yata mina kaikailiyan, oya ta kamo paciciyalaokawan, do kabo no
ngarana mavaevaey

詞意:你是我們的親家我對你有更多的歉意,雞皮疙瘩表非常抱歉之意,祝福身體健康,如果你住在我們這一村,也會跟著喪失顏面,因為沒有舉行很大慶禮,所以我們的名字不會被傳開。

編號2.9.943.5.
主方唱0.01.28-0.04.38
??? onilalaga nam, oya koya rawain no nakem, ka cirow
ta malanowanowod, ta jita pina tayo avat do saada, ivakovakong
siya jiciyamongan, rawey sawon o toda vaevaey, do livonan na do
peykaililiyan

詞意:我們的船讓我感到羞恥,因為我們用洪亮的歌聲來駐唱,我們沒有把我們的槳隱藏在家裡。如果這樣的事情傳到別的部落,我們會覺得很丟臉(指我們沒有舉行很隆重祭典,因此應放低身段,不要對外說)。

客人唱0.05.15-0.08.02
jiniyo rawaya no nakem manga oveya topeyyangangaya, ta minanoma
rana o kaitna vaei yam jiney viviyong nga makarang, akano maoyonga
nilalagan ?? ranaw, ?? rarake a miciyangaza
na powan

客人唱0.09.34-0.14.50 raod
arow do langaraen, opina tozidan ko jiniyo wa cinapo kowa maloran
do paninijiyalan, maloran kamo wa tamead niyo do iciya lologow niyo
do ijid, piya ta nizaig vaivan na rilos, toinen o kasikepa maenaen
na, jiyaplit do sinongayan da nanad, akma ka pa i yaliyalipasalow
rarake a meyciyangaza na powan na, meypalanginan na meynonozai
miyan do savilak na sominongey, gazicigitan no tage na zoi si
pacisarow do mina etawa among, akano mina iveyvan na rilos

詞意:我祝福你們十人舟的槳手像天空的太陽一般,你們在部落的名望不會受到批評,因為你們用好幾條豬來落成,我盼望你們在海域行駛時身體健康,大船行駛平穩不會搖晃,因為有年老的人來掌舵,指導你們指揮你們在海裡能捕獲很多的飛魚。

主人回唱0.16.42-0.21.30 anowud
ya ko jiya tenngiya kazazapen, ciring so nizongo no kataatao
yamina tongai ya mangawalam
rakorako o aniyanig ko jimo, ano mina matareka kadwan
akma ka pai vines a lalita na, tominoyotoyon so nilalagan. do kasikep
na malaino no among. oya ta kamo pasiciyalaokawan.
a mazongozongo no kataotao. abo o kapiyapiya niya. tabo o
silowen ta zazaginit. oyarana tomey kavyawan. o paninilowan so
kalalaw. o inapo ta to malamowamolon

詞意:我不了解你突然來造訪,我感到對你有很高敬意,希望你能夠健康,你祝福我們的船,能夠帶著魚腥味。我們因為是親家,所以你也跟著我們喪失顏面,因為我們沒有落成的芋頭,我們落成的芋頭田都變成荒煙蔓草,從我們的祖先就是這樣。

主方唱0.21.51-0.23.23
kakey kamowa rarake a powana ta. oya mo yamen pasiciyalaokawan
oya mo nizongo no kataotao, jimaka lowas do vanowan siya,
ta toda palo o ipamamakong, zavozen da no tao do malaod

詞意:我對你這個年老的親家,我對你感到抱歉,因為你跟著我們被受恥笑,因為我們的落成沒有很隆重,我們連自己的槳都扛不起來(意思是沒有做很隆重的慶典,沒有種芋頭,開墾,畜養豬隻,因為他們都在臺灣工作)。

客人唱0.24.01-0.27.16(親家syapen manidong)
?? oya ko nizongo no kataotao am, manig ko
wa tomalanowanowod. takma koi matarek so kataotao do, niarag niyowa
matatava kayo, cipoo a tonganowanod so yango a, niyaapa mori no
nilalagan, so iciyakma niyo i vineas a lalitan na, oya niyo cinayokana
pinanan

詞意:我對你們親家感覺到抱歉,因為我像一個外人一樣,在你們砍伐的很大的樹被取來做船首,我沒有去幫忙。我祝福你們像光滑的石頭長壽健康,在你們完成了大船。

主人唱0.27.44-0.30.50
mangey ka pa do panonojiya tao a, miney zongo no kataotao,
mina zigata oya mivavanad do, palaniyanipen do kaoranan,
zigat niyo sawen sira ad da ovai yam, ja mangey o kapiyapiyan
niya, ta malangangey tamo wa rawain, apere so kacinokad no raed.

詞意:願你長壽,因為你是我們的親家,你往山中協助我們造大船的辛勞沒有任何回饋,因為我們舉行的不會很隆重,只會讓別人恥笑,因為我們的田地很少。

主方唱0.31.28-0.34.14
akokey siyapen rarake a oya mo yamen pasicilaokawan,
oya mo nizongo no kataotao, livonan na do peyciya ililiyan,
tabo o sinilo wa zazaginit, ta jinamen pina lowas avat do saad,
ta jirana kma siya no kakowa, ori o rawarawayan jiyaten

詞意:我對我們的老親家感到很不好意思,因為我們讓你覺得丟臉,因為我們沒有舉行隆重的慶典,我們把我們的槳都藏在家裡,指沒有開墾,讓人家來批評我們,因為這種慶典不像過去那樣。

客人唱0.35.39-0.40.45
ikongo paro toyotoyonan siya, so piney sakesaketa kamiyanan na,
itoyon do kaedangen na masagaz, ano kaatawan mowa mirayon
minio so meyeza sosowen, manoma domokdok do pongso ya,
ipacisarow do irawan no warilos, kano meycia ooksowen na rayo,
ipeyvaci do meycik do vanwa, mangey rana komawanan siya do wa
arang, mamatokad no mavie ya lalitan

詞意:我要拿什麼東西來祝福停泊在那裡的大船,我要用最好的運氣祝福他在出海捕飛魚時抓到首先靠岸的飛魚,讓他們捕獲大魚跟一群群跳躍的鬼頭刀,那時他們會高唱豐收的歌,回到他的港灣,用活的鵝卵石固定他們的船在灘頭上。

客人唱0.40.57-0.42.08
toyon kamo do pina ngato a vilad, ta noka atawan niyo a
meyrayon miniyo so meyeza papatawen, ori rana kaciyana na rana

詞意:我祝福你們像上升的帆布,隱喻步步高升,出海不或最先靠岸的飛魚,這樣好了。

主方唱0.42.17-0.44.38
akokey si peysaviki ni ovai ya, oyo mo yamen pasiciyalaokawan
livonan na do peyciya ililiyan, malavang o nilalagan, orio
rawarawayan jiyaten, ori o to mana zanoji

詞意:我親愛的兄弟,當我們的落成船繞在每個村落時我感到很丟臉,我們受到批評,你也跟著我們受批評。

客人唱0.44.48-0.47.27
waranay siyapen-kotan na, mapavilavilang jiyaken do mao
jimo na to ngapa watawaten, ta jakopa mina malcingan so van
mavolisa ngazab no nilalagan, tomineneng a paciciyalaokawan

詞意:我對syapen kotan感到抱歉你把我算在你邀請的客人當中,我從來沒有幫忙去削砍你們的大船,你們的船艙很小又窄,讓人恥笑,隱喻船很大。

主人唱0.47.57-0.50.44
akokey kamo a peyyangangain, ya namen ni zongo no kataotao
ta nojiya sangasanga o raraan nam, imo rana tomalaponaponged
citaen da mamoaeo so yat, oya takabedbedana kapongan
peyrataratayana meynananed, sinirowa do terala nowaarang

詞意:我們親愛的親家,我把你是同自己的家人,如果沒有你領著大家去減輕他們砍伐木材的辛勞,我們共同擁有這艘船,這艘船沿著海岸線駛划,讓我們在灘頭右邊迎接。

客人唱0.51.01-0.53.50
?? do avata ipamamakong, sira kakma i yaliyalipawalow
no kaatawan mowa meyrayona, malainow no among a vakoit
a kano sinakdowa pinaranow, so ipey kepeng no ? kano ngazab
mapa nanirang so kaoden na awa, mangey rana mangid dowa arang

詞意:我祝他們出海捕魚時身體健康,使船充滿魚腥味,捕獲上千條飛魚裝滿船艙,划槳的速度像彩虹一般,指很有力,在返航回到灘頭時。

主人唱0.55.18-0.57.52
kanig mo rana manganak no ziposa, minai ya mamoaew so yat
zigat niyo sawon na jiyakaonognan, jirana keman siya no kakowa
oya rana jimey ponow o kaciyan, so kanigan no ziposaam kailiyan
abo wa silowen na zazaginit, mamimin tamo wa rawain

詞意:我對我的遠親感到不好意思,因為你們辛苦,減輕我們做船的勞動,但不如你們預期受到回饋。不漲潮的陸地指芋頭不在像過去那樣豐富,所以對自己部落的村民感到不好意思,撈魚指分送的芋頭沒有,我們全部會受到恥笑。

編號2.9.96.3.7.
拋船儀式
i……wap wap wap i…....wap,i……wap wap wap i…....wap
he… iparanaw oma raranaw wam
i……wap wap wap i…....wap,i……wap wap wap i…....wap
he he he he he…. yam,i……wap wap wap i…....wap

詞意:希望你(新船)都能載著我們滿載歸航。

歌謠為雅美族人極重要的一項生活元素 歌謠與雅美族的社會組織、宗教意識、工作生活、風俗習慣及傳統語言都有密切的關聯
雅美族人在任何祭典都會吟唱歌曲 大船下水前的歌曲吟唱

歌謠為雅美族人極重要的一項生活元素,與他們的社會組織、宗教意識、工作生活、風俗習慣及傳統語言都有密切的關聯

圖片來源:楊政賢老師提供
本主題引用及參考資料

  • 點閱: 3481
  • 資料更新: 2009/11/18 14:49
  • 資料檢視: 2009/11/18 14:49

  • 資料維護: 臺北市政府原住民族事務委員會